in fageto montis, in convalle silvatica, in declivi orientali usque orientali-boreali, solo andesitico lapidoso sed valde humoso | Differt praesertim indumento, frondibus subtus paleis piliformibus albidis hirsutis, rhachi paleis similibus sed majoribus valde hirsuta et basi (uti petiolis) paleis magnis brunneis dense vastita. | Adnotatio 1. P. lobatum est species valde variabilis, sed formae plurimae formis intyermediis numerosis conjunctae et hanc ob causam aegre distribuendae sunt. Forma nostra habet frondes minus rigidas, subopacas et segmenta distincte aristulata et varietatem arislatum CHRIST revocat, sed ab hac segmento infimo aucto discrepat et me judice ad var. umbraticum prosime accedit. Var. umbraticum habet modo frondes adultas subtus in paginis glabras (ad exemplum specimen in PODPETA Fl. exsicc. reipubl. Bohemicae Slovenicae no. 408 e Moravia orientali editum), modo sat crebre pilosas (plantae nostrae) et plus minusve distincte aristulalas [f. aristulatum PODPERA l. c. p. 98 (480) est forma aristis segmentorum longioribus distincta]. In carpatis nostris centralibus praeter formas varias formas observavi frondibus rigidis, subtus pilosis et praesertim soris demum confluentibus et segmanta tota explentibus notabiles (f. confluens m.). | Adnotatio 2. Filix nostra crescit copiose in Fageto umbroso haud muscoso solo lapidoso sed valde humoso. In strato arboreo Acer pseudoplatanus, Tilia platyphylla et Ulmus scarbra dispersae adsunt, solitarie etiam arbores advanae Pruni avium, in strato fruticoso progenies arborum et Corylus avellana (copiose) et Cornus sanguinea crescunt, in strato herbaceo Dryopteris filix-mas, Digitalis ambigana, Dentaria bulbifera et D. glandulosa plus minusve copiosae sunt, Phyllitis scolopendrium, Pulmonaria obscura, Geranium Robertianum, Lathyrus laevigatus, L. vernus, Actaea spicata, Helleborus purpurascens, Circaea lutetiana, Lamium galeobdolon, Moehringia trinervia, Lactuca muralis, Symphytum tuberosum, Milium effusum plus minusve dispersae occurrunt, dum Dipsacus pilosus, Euphorbia amygdaloides, Vicia pisiformis, Campanula trachelium, C. persicifolia, Asperula odorata, Stachys silvatica, Lamium maculatum, Symphytum cordatum, S. cordatum × tuberosum, Polygonatum multiflorum, Epilobium montanum, Glechoma hirsuta, Galium Schultesii, Scrophularia nodosa, Carex digitata rarae sunt.